Kortste antwoord: Bij darts gooien spelers om de beurt drie pijlen naar het bord en trekken hun score af van 501. Wie het eerst exact op nul uitkomt en de laatste pijl in een dubbel of de bullseye gooit, wint de leg. Het bord hangt op 1,73 meter hoogte met een werpafstand van 2,37 meter (officiële PDC-maten).
Darts is technisch gezien simpel: drie pijlen per beurt, score aftrekken, eindigen op een dubbel. De praktijk wordt interessant zodra je dichter bij nul komt. Dit artikel legt eerst de basisregels uit en gaat daarna dieper in op 501, het spel dat je op alle PDC-toernooien ziet.
De regels zijn afkomstig van de PDC en de WDF en gelden voor zowel professionele als recreatieve wedstrijden. Lokale competities en pubs hanteren soms hun eigen variaties, maar onderstaande regels zijn de standaard.
Twee spelers gooien om de beurt drie pijlen naar het bord. Elke beurt heet een visit. De score van de drie pijlen wordt opgeteld en afgetrokken van het beginsaldo (meestal 501). Wie eerst op nul staat met een dubbel als laatste pijl, wint de leg.
De officiële opstelling is vastgelegd door de PDC: het midden van de bullseye hangt op 1,73 meter hoogte vanaf de vloer en de werplijn (oche) ligt 2,37 meter horizontaal vanaf het bord. Voor softtip darts is de werpafstand 2,44 meter.
Het bord heeft 20 genummerde segmenten en een bullseye in het midden. De waarden zijn:
• Single (het gewone segment): de getoonde waarde, bijvoorbeeld 20 punten voor de 20.
• Double (de smalle buitenring): tweemaal de waarde, dus dubbel 20 = 40 punten.
• Triple (de smalle binnenring): driemaal de waarde, dus triple 20 = 60 punten.
• Outer bull (de groene ring rond het midden): 25 punten.
• Bullseye (het rode midden): 50 punten en telt als dubbel.
De maximale score met drie pijlen is 180 punten: drie keer triple 20. Pijlen die buiten het scoringsgebied landen of uit het bord vallen, leveren niets op.
Een leg is één potje 501. Een set bestaat uit een vooraf afgesproken aantal legs (vaak best of 5 legs). Een match wordt gewonnen door als eerste een bepaald aantal legs of sets te winnen, afhankelijk van het toernooi.
In de Premier League Darts wordt bijvoorbeeld gespeeld om legs (best of 11), terwijl het PDC WK Darts het setformat gebruikt. Een speler die in een setformat de eerste leg wint terwijl hij niet mocht beginnen, scoort een break.
Beide spelers beginnen op 501 punten. Elke beurt mag je drie pijlen gooien. De score van de beurt wordt afgetrokken van wat je nog hebt staan. Het doel is om als eerste op exact nul uit te komen, met de winnende pijl in een dubbel of in de bullseye.
Belangrijk: in de standaardvariant tellen je punten direct vanaf de eerste pijl, ook als die geen dubbel raakt. Je hoeft dus niet "in te dubbelen". Bij het PDC World Grand Prix wordt wel double-in gespeeld, waarbij je eerst een dubbel moet raken voordat je gaat scoren.
De winnende pijl moet in een dubbelsegment of in de bullseye landen. Dat heet double-out. Sta je nog op 40 en gooi je dubbel 20, dan wordt je score 0 en win je de leg. Sta je op 50, dan kun je de bullseye gooien (50 punten, telt als dubbel) of bijvoorbeeld 18 + dubbel 16.
De laagste mogelijke finish is dubbel 1 (2 punten). De hoogste finish in drie pijlen is 170: triple 20 + triple 20 + bullseye. Dit wordt de "Big Fish" genoemd.
Je gaat bust als je in een beurt onder nul komt, op exact 1 uitkomt, of op nul eindigt zonder een dubbel als laatste pijl. Bij een bust telt de hele beurt niet en blijf je staan op de score waarmee je begon.
Voorbeeld: je staat op 32 en gooit single 20. Nu sta je op 12. Je tweede pijl is single 15: dat zou je op −3 brengen. Bust. Je score wordt teruggezet naar 32 voor je volgende beurt.
Bogey numbers zijn scores die je niet in drie pijlen kunt uitgooien, ook niet met een perfecte beurt. Het zijn er zeven: 169, 168, 166, 165, 163, 162 en 159. Sta je op zo'n getal, dan moet je in de huidige beurt eerst een lager bruikbaar getal opbouwen en pas in je volgende beurt finishen.
Tactische spelers proberen bogey numbers actief te vermijden. Sta je op 186 en gooi je single 20, dan blijf je staan op 166 (bogey). Triple 19 was strategisch slimmer geweest: dan sta je op 129 met een driepijlsfinish.
Een 9-darter is het minimum aantal pijlen waarmee je 501 kunt uitgooien. Het wordt beschouwd als de perfecte leg, te vergelijken met een hole-in-one in golf. De meest gangbare combinatie is 180 + 180 + 141 (triple 20, triple 19, dubbel 12).
In de PDC vallen er gemiddeld zo'n 10 tot 15 negen-pijls-finishes per jaar, gespreid over alle officiële toernooien. Phil Taylor heeft er in zijn carrière de meeste gegooid.
De finishes hieronder zijn de meest voorkomende routes naar nul. Wie deze uit zijn hoofd kent, hoeft tijdens het spel minder te rekenen en kan zich op zijn techniek concentreren.
Resterend | Aanbevolen finish | Toelichting |
170 | T20 – T20 – Bull | De "Big Fish". De hoogste finish die mogelijk is in drie darts. |
167 | T20 – T19 – Bull | Klassieke high finish, vaak gebruikt door professionals. |
161 | T20 – T17 – Bull | Eindigt op de bullseye, telt als dubbel. |
160 | T20 – T20 – D20 | Drie keer 20. Recht onder elkaar. |
141 | T20 – T19 – D12 | De finish van de meest gangbare 9-darter (180 + 180 + 141). |
140 | T20 – T20 – D10 | Een van de meest geoefende combinaties. |
121 | T20 – T11 – D14 | Standaardroute. Bij een misser op T11 kun je vaak nog finishen via de bull. |
120 | T20 – S20 – D20 | De Shanghai-finish. Eindigt met alle drie de delen van de 20. |
100 | T20 – D20 | Twee darts. Standaardroute. |
81 | T19 – D12 | Twee darts. |
60 | S20 – D20 | Twee darts. |
40 | D20 | Een dart. De meest geoefende dubbel. |
32 | D16 | Een dart. Veel spelers houden bewust 32 over omdat je bij missen op 16 blijft staan. |
2 | D1 | Een dart. De laagste mogelijke finish. |
De volledige checkout chart van 170 tot 2 staat op vrijwel elk dartlokaal aan de muur. Veel beginners beginnen met de finishes onder de 100 te leren en bouwen vandaar uit op.
Voor 501 op een steeltip-bord heb je drie zaken nodig: een sisalbord (de officiële PDC-standaard), een set steeltip dartpijlen tussen 20 en 26 gram en een afgemeten oche op 2,37 meter.
Voor beginners zijn brass dartpijlen (messing) een prima startpunt, maar tungsten dartpijlen van 80% of hoger blijven scherper en groeperen beter omdat de barrel slanker is. Een Winmau Blade 6 of een KOTO King Pro 360 is een veelgekozen sisalbord.
